Tazminat hesabı, talep edilen her zarar kaleminin gerçekliğini ve idari faaliyetle bağlantısını göstermeyi gerektirir. Maddi zarar sayısal delillere; manevi tazminat ise ihlalin niteliği ve kişiye etkilerine göre değerlendirilir.
Zarar kalemlerini ayırmak
Tedavi ve bakım gideri, geçici veya sürekli çalışma gücü kaybı, gelir kaybı, eşya zararı ve destekten yoksun kalma farklı hesaplar gerektirir. Her giderin olayla bağlantısı ve belgesi gösterilir. Öngörü veya tahmin, kesinleşmiş zarar gibi sunulmamalıdır; gelecekteki zararın hesaplanabilirliği ayrıca araştırılır.
Kamu personelinin maaş kaybıyla bir işletmenin kapanmadan doğan kazanç kaybı aynı yöntemle belirlenmez. Ciro, net kâr değildir. Tasarruf edilen giderler ve başka gelirler hesaba etkileri yönünden değerlendirilir.
Bilirkişi incelemesi
Tıbbi durum, çalışma gücü ve aktüeryal hesap farklı uzmanlıklar gerektirebilir. Raporun hangi varsayım, gelir ve dönemle hesap yaptığı incelenir. Hatalı doğum tarihi, yanlış gelir veya mükerrer kalem gibi maddi yanlışlar sonucu ciddi biçimde etkileyebilir.
İtiraz, raporun hangi bölümünün neden eksik olduğunu göstermelidir. Her aleyhe rapor için yeni bilirkişi atanması zorunlu değildir; çelişki veya yöntem eksikliği açıklanır.
Manevi tazminat
Manevi tazminatın amacı olayın kişide yarattığı manevi zararın hukuken giderimidir. Otomatik bir tarife veya garantili miktar yoktur. Olayın ağırlığı, etkisi, süresi ve kişinin yaşamındaki sonuçlar somutlaştırılır. Maddi zarar ispatlanamamış olması, manevi talebin her durumda kabul veya reddini zorunlu kılmaz.
Talep miktarı ve artırım
İYUK m.16/4 tam yargı davasında miktarın bir defa artırılmasına ilişkin özel imkân tanır. Artırımın kapsamı, harcı, zamanı ve karşı tarafa bildirilmesi kurala uygun yürütülmelidir. Manevi tazminat ve farklı kalemler yönünden talep stratejisi ayrıca incelenir; her eksiklik sonradan sınırsız biçimde tamamlanabilir değildir.
Faiz ve yargılama gideri
Faizin türü, başlangıcı ve talepte bulunulması somut hukuki sebebe bağlıdır. Başvurunun reddi veya davanın kısmen reddi, gider ve karşı vekâlet ücreti sonuçları doğurabilir. Güncel tarife ve usul kararları dosya tarihinde kontrol edilir. Tazminat davasında yalnızca istenebilecek tutar değil, ispat ve mali risk de değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.