İdare Hukuku Bilgi Merkezi
Sorunuzdan başlayın. İdari dava yolları, kamu personeli, disiplin, imar ve diğer uyuşmazlıklara ilişkin rehberler.
101 rehber bulundu
İptal Davası Nedir? Nasıl Açılır?
İptal davası, kesin ve icrai bir idari işlemin hukuka uygunluğunun mahkemece denetlenmesini sağlar. Menfaati ihlal edilen kişi, görevli ve yetkili mahkemeye süresi içinde başvurmalıdır. Dava açılması işlemin yürütmesini kural olarak durdurmaz.
Rehberi okuyun İdari DavalarTam Yargı Davası ve İdareden Tazminat
Tam yargı davası, idarenin işlem veya eylemi nedeniyle kişisel hakkı doğrudan ihlal edilen kişinin zararının giderilmesini amaçlar. İşlemden doğan zarar ile idari eylemden doğan zarar için başvuru ve süre kuralları aynı değildir.
Rehberi okuyun İdari DavalarYürütmenin Durdurulması: Şartlar, Talep ve İtiraz
Yürütmenin durdurulması, dava sürerken idari işlemin uygulanmasına geçici olarak engel olan yargısal korumadır. Genel kuralda açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar koşulları birlikte aranır. YD kararı davanın esastan kazanıldığı anlamına gelmez.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari İşlem, Kesinlik ve İcrai Nitelik
İdari işlem, idarenin kamu gücü kullanarak hukuki sonuç doğuran irade açıklamasıdır. İptal davasında belgenin adı değil, tamamlanmış ve kişinin hukuki durumunu etkileyen bir karar olup olmadığı önemlidir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Eylem ve İdarenin Hareketsizliği
İdari eylem, kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında gerçekleşen fiilî faaliyet veya ihmal olabilir. İdari eylemden doğan zarar ile bir başvurunun cevapsız bırakılması farklı usul yollarına tabidir.
Rehberi okuyun İdari DavalarMenfaat İhlali ve Kişisel Hak İhlali
İptal davasında işlemle hukuken korunabilir bir menfaat bağı; tam yargı davasında ise idari faaliyet nedeniyle kişisel hakkın doğrudan ihlali aranır. Bu iki ölçüt birbirinin yerine kullanılmaz.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Dava Açma Süresi ve Son Gün Hesabı
Özel süre yoksa idare mahkemesi ve Danıştayda genel dava süresi 60, vergi mahkemesinde 30 gündür. Başlangıç, özel başvuru, tatil ve tebligat kuralları kontrol edilmeden yalnız gün ekleyerek güvenli sonuç bulunamaz.
Rehberi okuyun İdari DavalarElektronik Tebligat ve UETS’te Süre Başlangıcı
7201 sayılı Kanun m.7/a kapsamındaki elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Ulaşma, okuma ve hukuken tebliğ tarihleri farklı kayıtlardır.
Rehberi okuyun İdari DavalarAdli Tatil, Çalışmaya Ara Verme ve Son Gün
İdari yargıda çalışmaya ara verme genel olarak 20 Temmuz–31 Ağustos dönemidir. İYUK’ta yazılı sürelerin bitişi bu döneme rastlarsa m.8/3 uyarınca uzama gündeme gelir. Her özel kanun veya idari başvuru süresi bu kurala tabi değildir.
Rehberi okuyun İdari DavalarİYUK m.10 Başvurusu ve Zımni Ret
İYUK m.10, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılmasını istemek için başvuru yoludur. Genel rejimde 30 gün cevap verilmemesi zımni ret doğurur; kesin olmayan cevap ve geç cevap için ayrı hükümler bulunur.
Rehberi okuyun İdari DavalarİYUK m.11: İdari Başvuru Dava Süresini Durdurur mu?
İYUK m.11 koşullarını taşıyan, dava süresi içinde yapılmış üst makam başvurusu işleyen süreyi durdurabilir. Ret veya 30 günlük zımni ret sonrasında önceki günler hesaba katılarak kalan süre işler.
Rehberi okuyun İdari DavalarGörevli ve Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?
Görev, uyuşmazlığa hangi yargı kolu ve mahkeme türünün; yetki ise hangi yerdeki mahkemenin bakacağını belirler. Kamu kurumunun taraf olması, tek başına idari yargı ve kurum merkezindeki mahkeme sonucunu doğurmaz.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdare Mahkemesi ve Vergi Mahkemesinin Görevleri
İdare mahkemesi, özel olarak başka mercie bırakılmayan idari davalarda genel görevli mahkemedir. Vergi mahkemesinin görev alanı ise 2576 sayılı Kanun ve özel düzenlemelerle belirlenir.
Rehberi okuyun İdari DavalarBölge İdare Mahkemesi ve İstinaf İncelemesi
Bölge idare mahkemeleri, kanunda açık tutulan istinaf yoluyla idare ve vergi mahkemesi kararlarını denetler. Bölge idare mahkemesi ile bölge adliye mahkemesi farklı yargı kollarına aittir.
Rehberi okuyun İdari DavalarDanıştay Hangi Davalara Bakar?
Danıştay, idari yargıda hem temyiz mercii hem kanunda sayılan bazı işlemler için ilk derece mahkemesidir. İdare mahkemesinde açılan her dosya otomatik olarak Danıştaya gitmez.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdare Mahkemesi Kararına İstinaf Başvurusu
Genel rejimde istinafa açık idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren 30 günlük başvuru süresi bulunur. Dava türü, parasal sınırlar ve özel yargılama usulleri nedeniyle istisnalar vardır.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Yargıda Temyiz ve Danıştay Süreci
Temyiz yolu İYUK m.46’da sayılan kararlar ve özel usuller çerçevesinde açılır. Genel temyiz süresi 30 gün olmakla birlikte özel yargılamalarda farklı süreler vardır. Her istinaf kararı temyiz edilemez.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Yargıda Karar Düzeltme Var mı?
Güncel istinaf sisteminde karar düzeltme olağan ve genel bir ek kanun yolu değildir. Ancak İYUK geçici m.8 kapsamındaki eski dosyalarda önceki kanun yolu rejiminin uygulanması devam edebilir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Yargıda Delil, Ara Karar, Keşif ve Bilirkişi
İdari yargıda yazılı yargılama ve resen araştırma esastır. Mahkeme belge isteyebilir, teknik konuda keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Tarafların delilleri açıklama ve zamanında sunma sorumluluğu devam eder.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdare Mahkemesinde Duruşma Olur mu?
İdari yargıda yargılama esas olarak yazılıdır; kanundaki koşullarla duruşma yapılabilir. İlk derece, istinaf ve temyizde duruşma rejimleri aynı değildir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Yargı Kararlarının Uygulanması ve 2026 Değişikliği
Genel kuralda idare, esas ve YD kararlarının gereğini gecikmeksizin ve İYUK m.28’deki sınır içinde yerine getirir. 2026’da bazı göreve iade sonucunu doğuran davalar için nihai kararın kesinleşmesine bağlı özel düzenleme getirilmiştir.
Rehberi okuyun İdari DavalarAYM Bireysel Başvurusu ve AİHM Bağlantısı
Bireysel başvuru, idari davanın yeniden görülmesini sağlayan genel bir temyiz değildir. Anayasa ve AİHS ortak koruma alanındaki bir hakkın ihlali, olağan yolların tüketilmesi ve özel süre koşulları incelenir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuDevlet Memurluğuna Giriş ve Aday Memurluk
Memurluğa girişte genel şartlar, ilanın özel koşulları ve adaylık süreci birlikte değerlendirilir. Sınavda başarılı olmak her durumda koşulsuz atanma hakkı vermez; buna karşılık idare de adayları sonradan oluşturduğu veya eşit uygulamadığı ölçütlerle eleyemez.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuAtama Yapılmaması ve Atamanın İptali
Atanmama işleminin denetiminde başvuru koşulları, başarı sıralaması, kadro durumu ve idarenin açıkladığı sebep araştırılır. İdarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır; mahkeme ise idare yerine doğrudan personel seçimi yapmaz.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuAtama, Tayin ve Görev Yeri Değişikliğinin İptali
Tayin uyuşmazlığında hizmet ihtiyacı ile kişinin aile, sağlık ve diğer hukuken korunan mazeretleri birlikte değerlendirilir. Bir görevlendirmenin istenmemesi tek başına iptal sebebi değildir; işlemin dayanağı, gerekçesi ve somut etkileri incelenir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuKurumlar Arası Nakil ve Muvafakat Verilmemesi
Kurumlar arası nakilde geçilecek kurumun kabulü kadar mevcut kurumun muvafakati ve ilgili statü koşulları da önemlidir. Muvafakat verilmemesi yargısal denetime açık olabilir; ancak başka kuruma geçme talebi mutlak ve koşulsuz bir hak değildir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuGeçici ve Resen Görevlendirme İşlemleri
Geçici görevlendirme, kanuni dayanağı ve hizmet ihtiyacı bulunan sınırlı bir görev düzenlemesidir. Süresi, görev tanımı, yer ve kişinin statüsü birlikte incelenir. Sürekli yer değişikliğinin geçici görevlendirme adıyla yapılması denetim konusu olabilir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuGörevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yazılı Sınav
Görevde yükselme ve unvan değişikliği işlemlerinde ilan koşulları, sınav sistemi ve adayların eşit değerlendirilmesi belirleyicidir. Başarı puanı, kadro sayısı ve atama sırası birbirinden ayrılmalıdır.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuMülakat ve Sözlü Sınavın Yargısal Denetimi
Sözlü sınav, yalnızca kurulun kanaatiyle açıklanabilecek denetimsiz bir alan değildir. Ölçütlerin önceden belirli olması, puanlamanın kayıtlarla açıklanabilmesi ve adayların eşit koşullarda değerlendirilmesi gerekir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuMaaş, Ek Ödeme, Kademe ve Özlük Hakları
Kamu personelinin mali hakları statü, unvan, derece, kademe ve fiilen yerine getirilen göreve bağlı olarak değişebilir. Eksik ödemenin hangi idari işlemden kaynaklandığı ve hangi dönemler için istendiği açıkça belirlenmelidir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuGörevden Uzaklaştırma ve Açığa Alma
Görevden uzaklaştırma, soruşturmanın veya kamu hizmetinin korunmasına yönelik ihtiyati tedbirdir; disiplin cezasıyla aynı değildir. Tedbirin sebebi, devam gerekliliği, gözden geçirilmesi ve mali haklara etkisi ayrı ayrı incelenir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuMemurun İstifası ve Çekilmiş Sayılma İşlemi
İstifa, memurun görevden ayrılma iradesine; çekilmiş sayılma ise kanunda belirlenen davranışlara bağlanan idari sonuca dayanır. İşlemin adı, irade açıklaması ve devamsızlık kayıtları birlikte incelenmelidir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur Hukukuİptal Kararından Sonra Göreve İade ve Parasal Haklar
Göreve iade sürecinde mahkeme kararının hükmü ve gerekçesi, idareye tebliği ve personelin tabi olduğu özel hükümler birlikte değerlendirilir. İptal kararının uygulanması ile geçmiş mali kayıpların ödenmesi ayrı takip gerektirebilir.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuMemur Disiplin Cezası Nasıl İptal Edilir?
Memur disiplin cezasının iptalinde fiilin ispatı kadar soruşturma usulü, savunma hakkı, yetki, zamanaşımı ve ölçülülük de incelenir. İtiraz ile dava farklı yollardır. Disiplin cezasına karşı dava açılması cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuDisiplin Soruşturması: Muhakkik, Deliller ve Rapor
Disiplin soruşturması, isnat edilen fiilin ve kişinin sorumluluğunun araştırıldığı süreçtir. Muhakkikin raporu çoğu durumda cezanın kendisi değildir. Dava konusu nihai işlem ile hazırlık işlemleri ayrılmalıdır.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuDisiplin Soruşturmasında Savunma Hakkı ve Süresi
Savunma hakkı, yalnızca bir dilekçe verme fırsatından ibaret değildir. İsnadın anlaşılır biçimde bildirilmesi, yeterli hazırlık süresi ve ilgili delillere erişimle anlam kazanır. 657 sayılı Kanun kapsamında savunma için yedi günden az süre verilemez.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuDisiplin Hukukunda Soruşturma ve Ceza Zamanaşımı
Disiplin zamanaşımında fiilin öğrenilmesinden başlayan soruşturmaya başlama süresiyle fiil tarihinden başlayan ceza verme süresi ayrılır. Mahkemece iptal edilen ceza sonrasında yeniden işlem yapılması ise güncel özel düzenleme ve iptal gerekçesiyle birlikte incelenmelidir.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuÖlçülülük, Tek Fiile İki Ceza ve Disiplinin Temel İlkeleri
Disiplin yaptırımı kişiye ait ve ispatlanmış fiile dayanmalı, kanuni çerçevede verilmeli ve fiille orantılı olmalıdır. Aynı olayın ceza yargılamasına da konu olması, disiplin sürecini otomatik olarak yasaklamaz.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuDevlet Memurluğundan Çıkarma Cezasına Karşı Dava
Devlet memurluğundan çıkarma en ağır genel memur disiplin cezasıdır. Yetkili yüksek disiplin kurulu, fiilin unsurları, özel savunma güvenceleri ve ölçülülük ayrıntılı incelenmelidir. Kamu görevinden çıkarma adı taşıyan her işlem aynı kanuna tabi değildir.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur HukukuKamuda Mobbing, İdari İşlemler ve Tazminat
İşyerindeki her anlaşmazlık mobbing değildir. Sistematik ve süreklilik gösteren yıldırma iddiası; görev, atama, disiplin ve çalışma koşullarına ilişkin somut işlemlerle birlikte değerlendirilir. Her işlemin kendi dava süresi korunmalıdır.
Rehberi okuyun Güvenlik SoruşturmasıOlumsuz Güvenlik Soruşturmasına Karşı Ne Yapılabilir?
Olumsuz güvenlik soruşturması, göreve almama veya ilişik kesme işleminin dayanağı olabilir. Yargısal inceleme; verinin doğruluğu, kişiye aidiyeti, güncelliği, görevle bağlantısı ve kararın gerekçesi üzerinden yürütülür. Aile bireyine ait kayıt veya soyut bilgi otomatik ret gerekçesi gibi ele alınmamalıdır.
Rehberi okuyun Güvenlik SoruşturmasıArşiv Araştırması, Adli Sicil ve Arşiv Kaydı
Adli sicil belgesi ile arşiv araştırması aynı şey değildir. Adli sicil kaydının bulunmaması, 7315 sayılı Kanun kapsamında araştırılabilecek bütün bilgilerin bulunmadığı anlamına gelmez. Araştırmanın kapsamı ve bilginin değerlendirilmesi yine kanuni sınırlar içindedir.
Rehberi okuyun Güvenlik SoruşturmasıBeraat, Takipsizlik ve HAGB Güvenlik Soruşturmasını Nasıl Etkiler?
Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları aynı hukuki sonucu doğurmaz. Güvenlik soruşturmasında kararın adı kadar gerekçesi, kesinleşme durumu ve dayanak olguların görevle bağlantısı da değerlendirilir.
Rehberi okuyun İmar ve Belediye Hukukuİmar Planı ve Plan Değişikliğine Karşı İptal Davası
İmar planının hukuka uygunluğu şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve üst ölçekli planlarla uyum üzerinden incelenir. Askı ilanı, itiraz, uygulama işlemi ve dava süresi birbirine bağlı fakat ayrı aşamalardır.
Rehberi okuyun İmar ve Belediye HukukuParselasyon ve İmar Kanunu 18. Madde Uygulaması
Parselasyon, düzenleme alanındaki taşınmazların imar planına uygun parseller hâline getirilmesidir. Düzenleme ortaklık payı, dağıtım, tahsis ve askı işlemleri teknik belgelerle incelenir. Tapuda değişiklik yapılması, dayanak idari işlemi yargısal denetim dışında bırakmaz.
Rehberi okuyun İmar ve Belediye HukukuYapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzin Belgesi
Yapı ruhsatı inşaata, yapı kullanma izin belgesi ise tamamlanan yapının kullanımına ilişkin farklı işlemlerdir. Ruhsat reddi, iptali veya kullanım izni verilmemesi kendi gerekçesi ve dayanak plan/proje koşullarıyla incelenir.
Rehberi okuyun İmar ve Belediye HukukuYıkım Kararına Karşı Ne Yapılabilir?
Yıkım kararında yapı tatil tutanağı, aykırılığın somut tespiti, yetkili makam ve yasal süreç incelenir. İptal davası açılması yıkımı kendiliğinden durdurmaz; koşulları varsa yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir.
Rehberi okuyun İmar ve Belediye Hukukuİmar Para Cezasına İtiraz ve İptal Davası
İmar para cezasında yapıdaki aykırılık, yaptırımın muhatabı, alan hesabı, yapı sınıfı ve artırım sebepleri ayrı ayrı incelenir. 3194 sayılı Kanunun özel hükümleri nedeniyle genel kabahat başvuru yoluyla karıştırılmamalıdır.
Rehberi okuyun Kamulaştırma HukukuKamulaştırmada İdari ve Adli Yargı Ayrımı
Kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu ile taşınmaz bedelinin belirlenmesi farklı yargı yollarına tabidir. Kamulaştırma kararının iptali idari yargıda; bedel tespiti ve tescil ise kural olarak adli yargıda incelenir. Hukuki el atma dosyalarında güncel mevzuat ve geçiş dönemi ayrıca kontrol edilmelidir.
Rehberi okuyun Kamulaştırma HukukuKamulaştırma Süreci, Kamu Yararı ve İptal Davası
Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazın kanuni usulle edinilmesidir. Kamu yararı kararı, kamulaştırma kararı, satın alma görüşmesi ve bedel/tescil süreci birbirinden ayrılmalıdır.
Rehberi okuyun Kamulaştırma HukukuAcele Kamulaştırma ve Yargısal Koruma
Acele kamulaştırma, olağan sürecin bütününden bağımsız ve sınırsız bir mülkiyet edinme yöntemi değildir. Acelelik kararının hukuki dayanağı ve gerçek gerekliliği ile mahkemece yürütülen acele el koyma aşaması birbirinden ayrılmalıdır.
Rehberi okuyun Kamulaştırma HukukuFiilî ve Hukuki Kamulaştırmasız El Atma
İdarenin taşınmazı fiilen kullanması ile imar planında uzun süre kamu hizmetine ayırarak kullanımını kısıtlaması farklı durumlardır. Fiilî el atma ve hukuki el atma ayrımı, görevli yargı ve talebin niteliği açısından belirleyicidir.
Rehberi okuyun Kamulaştırma HukukuKamulaştırma Bedelinin Tespiti ve Değerleme
Kamulaştırma bedeli; taşınmazın niteliği, konumu, kullanım durumu ve kanuni değerleme ölçütleriyle belirlenir. İdarenin teklif ettiği tutar ile mahkemenin bilirkişi incelemesi sonunda belirleyeceği bedel aynı olmak zorunda değildir.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuÜniversite Öğrencisi Disiplin Cezasının İptali
Üniversite öğrencisinin disiplin cezasında fiilin kanuni dayanağı, soruşturma, savunma, yetki ve ölçülülük incelenir. Eğitimden uzak kalmanın somut etkileri YD talebinde açıklanabilir. Eski tarihli yönetmelik metinleriyle güncel kanuni rejim karıştırılmamalıdır.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuÜniversitede Not, Sınav Sonucu ve Kayıt Silme Uyuşmazlıkları
Not uyuşmazlığı, maddi hesap hatası ile akademik değerlendirme hatası olarak ayrılabilir. Kayıt silme ise eğitim statüsünü sona erdiren ayrı bir işlemdir. Üniversitenin yönetmelikleri, takvimi ve öğrenciye yapılan bildirimler birlikte incelenir.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuYatay Geçiş, Dikey Geçiş ve Başvuru Reddi
Geçiş başvurularında kontenjan, puan, program eşdeğerliği, başarı ve ilan koşulları birlikte değerlendirilir. Yatay geçiş ile merkezi sınava dayalı dikey geçiş aynı usul ve ölçütlere tabi değildir.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuYÖK Denklik ve Diploma İşlemlerine Karşı Başvuru
Yurt dışı yükseköğretim diplomasının tanınması ve denkliği farklı incelemelerdir. Kurumun tanınması, programın içeriği, öğrenimin fiilen nasıl yürütüldüğü ve başvuru tarihindeki kurallar birlikte değerlendirilir.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuÖSYM ve MEB Merkezi Sınav İşlemlerine Karşı Dava
Merkezi ve ortak sınavların belirli uyuşmazlıklarında İYUK m.20/B özel usulü uygulanır. Bu usulde dava açma süresi on gündür; genel altmış günlük süre, İYUK m.11 başvurusu ve adli tatil varsayımları otomatik kullanılamaz.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuAkademik Kadro, Doçentlik ve Öğretim Üyesi Ataması
Akademik atamada ilan koşulları, adayın bilimsel yeterliliği, jüri değerlendirmesi ve kurumun kadro kararı ayrı aşamalardır. Doçentlik unvanı kazanılması ile bir üniversitede doçent kadrosuna atanma aynı işlem değildir.
Rehberi okuyun Üniversite ve Eğitim HukukuAkademik Disiplin ve Bilimsel Etik İşlemleri
Bilimsel etik incelemesi ile disiplin cezası ilişkili fakat farklı süreçlerdir. İntihal, veri kullanımı, yazarlık ve araştırma usulüne ilişkin iddialarda hangi kurulun hangi yetkiyle işlem yaptığı belirlenmelidir.
Rehberi okuyun Kamu İhale HukukuKamu İhalesinde Şikâyet ve İtirazen Şikâyet
4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihale başvurularında idareye şikâyet ile Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ayrı aşamalardır. Süreler çok kısadır; öğrenme, tebliğ ve ihale takvimi birlikte izlenmelidir.
Rehberi okuyun Kamu İhale Hukukuİhale Dışı Bırakılma ve Teklifin Değerlendirme Dışı Kalması
Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında yeterlik şartı, belge eksikliği, açıklama gereği ve yasaklılık birbirinden ayrılır. Düzeltilebilir bilgi eksikliği ile teklifin esasını değiştiren eksiklik aynı değildir.
Rehberi okuyun Kamu İhale HukukuKamu İhalelerinden Yasaklama Kararına Karşı Dava
İhaleden yasaklama, tek bir ihalede teklifin reddinden farklı ve gelecekteki katılımı da etkileyen bir yaptırımdır. Kanuni dayanak, yetkili makam, fiilin kişiye/şirkete aidiyeti, kapsam ve süre incelenmelidir.
Rehberi okuyun Ruhsat, Lisans ve İzinlerİşyeri Açma Ruhsatı ve Ruhsat İptali
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, faaliyetin belirli koşullarda yürütülmesine ilişkin idari izindir. Başvuru reddi, ruhsat iptali ve kapatma işlemleri farklı gerekçelere dayanabilir. İşyeri türü ve özel faaliyet mevzuatı ilk aşamada belirlenmelidir.
Rehberi okuyun Ruhsat, Lisans ve İzinlerİşyerinin Mühürlenmesi ve Faaliyetin Durdurulması
Mühürleme veya faaliyetin durdurulması kararında kanuni dayanak, denetim tespiti, yetki ve ölçülülük incelenir. Mührün kaldırılması idari veya yargısal süreçle sağlanmalıdır; mühür bozarak faaliyete devam etmek ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Rehberi okuyun Ruhsat, Lisans ve İzinlerLisans, Faaliyet İzni ve Düzenleyici Kurum Kararları
Enerji, iletişim, finans ve diğer düzenlenmiş sektörlerde lisans ve izin uyuşmazlıkları özel kanunlara tabidir. Kurul kararı, lisans koşulu, para cezası ve faaliyet kısıtlaması aynı başvuru yoluna tabi olmayabilir.
Rehberi okuyun İdari Para CezalarıBu İdari Para Cezasına Karşı Nereye Başvurmalıyım?
Her idari para cezası aynı mahkemeye götürülmez. Önce cezaya dayanak kanun ve özel başvuru hükmü incelenir. Kabahatler Kanununun genel rejiminde sulh ceza hâkimliği; özel kanunlarda ise idari yargı veya başka bir yol öngörülmüş olabilir.
Rehberi okuyun İdari Para Cezalarıİdari Yaptırımda Tutanak, Gerekçe ve Ölçülülük
Bir idari yaptırımın hukuka uygunluğu, yetkili makamın somut fiili kanuni dayanakla ilişkilendirmesine bağlıdır. Tutanak resmî belge olsa da içeriği tartışılamaz değildir; delil ve hesapla denetlenebilir.
Rehberi okuyun İdarenin SorumluluğuHizmet Kusuru: Kamu Hizmetinin Kötü, Geç veya Hiç İşlememesi
Hizmet kusuru, kamu hizmetinin kuruluş veya işleyişindeki aksaklığa dayanır. Zararın tazmini için hizmetle ilgili kusur, gerçek zarar ve bunlar arasındaki nedensellik bağı birlikte değerlendirilir.
Rehberi okuyun İdarenin Sorumluluğuİdarenin Kusursuz Sorumluluğu, Risk ve Sosyal Risk
Bazı durumlarda idarenin sorumluluğu hizmet kusuru gösterilmeksizin gündeme gelebilir. Risk ilkesi ve kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi esaslar özel koşullara bağlıdır; idarenin kusursuz sorumluluğu her zarar için otomatik tazminat anlamına gelmez.
Rehberi okuyun İdarenin SorumluluğuKamu Hastanesindeki Tıbbi Uygulamadan Doğan Zararlar
Kamu hastanesinde sunulan sağlık hizmetinden doğan zararlar bakımından idarenin sorumluluğu ve tam yargı yolu değerlendirilebilir. Özel hastane, özel hekim ve farklı hizmet modelleriyle yargı yolu karıştırılmamalıdır. Olumsuz tedavi sonucu tek başına tıbbi kusur değildir.
Rehberi okuyun İdarenin SorumluluğuBelediye Hizmeti, Kamu Yapıları ve İdarenin İhmali
Kamu hizmetinden kaynaklandığı ileri sürülen zararda önce hizmeti yürütmekle görevli idare, olayın oluş biçimi ve özel yargı yolu hükümleri belirlenir. Belediyenin adı geçmesi tek başına sorumluluğu veya mahkemeyi kesinleştirmez.
Rehberi okuyun İdarenin SorumluluğuYol Bakım Eksikliğinden Doğan Zararda Hangi Yargı Görevli?
Yol bakım eksikliği nedeniyle meydana gelen trafik zararlarında, kamu idaresi davalı olsa bile 2918 sayılı Kanunun 110. maddesi uyarınca adli yargı görevli olabilir. Olayın trafik uyuşmazlığı niteliği ve talebin dayanağı belirlenmelidir.
Rehberi okuyun İdarenin SorumluluğuKolluk Faaliyetinden Doğan Zarar ve İdarenin Sorumluluğu
Kolluk faaliyetinden doğan zararlarda idari kolluk, adli kolluk ve özel tazminat rejimleri ayrılmalıdır. Yakalama, gözaltı veya tutuklamaya ilişkin her talep idari tam yargı davası değildir.
Rehberi okuyun İdarenin Sorumluluğuİdari Davada Maddi ve Manevi Zarar Nasıl Hesaplanır?
Tazminat hesabı, talep edilen her zarar kaleminin gerçekliğini ve idari faaliyetle bağlantısını göstermeyi gerektirir. Maddi zarar sayısal delillere; manevi tazminat ise ihlalin niteliği ve kişiye etkilerine göre değerlendirilir.
Rehberi okuyun İdari DavalarYD Şartları: Açık Hukuka Aykırılık ve Telafisi Güç Zarar
Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşulları birlikte aranır. Bir koşulun güçlü olması diğerinin hiç açıklanmamasını telafi etmez.
Rehberi okuyun İdari DavalarYürütmenin Durdurulması Talebi Nasıl Hazırlanır?
YD talebi, durdurulması istenen işlemi ve iki kanuni koşulu somut belgelerle açıklamalıdır. İptal davasının bütün metnini tekrar etmek yerine geçici korumayı gerekli kılan noktaların açıkça gösterilmesi yararlıdır.
Rehberi okuyun İdari DavalarYürütmenin Durdurulması Kaç Günde Çıkar?
İlk YD kararının bütün idari davalarda verileceği sabit bir gün sayısı yoktur. Dosyanın hazırlanması, savunma, ara karar, teknik inceleme ve işlemin aciliyeti süreyi etkiler. Belirli günde karar veya kabul garantisi verilemez.
Rehberi okuyun İdari DavalarSavunma Alınmadan Yürütmenin Durdurulması
Uygulanmakla etkisi tükenecek belirli idari işlemlerde, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere geçici YD verilebilir. Bu, bütün acil dosyalar için geçerli otomatik bir yol değildir; kanuni kapsam ve istisnalar vardır.
Rehberi okuyun İdari DavalarYD Kabul ve Ret Kararına İtiraz
Genel İYUK rejiminde YD hakkında verilen kararlara karşı tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. İtiraz mercii ve özel usullerde itirazın kapalı olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Rehberi okuyun İdari Davalar2577 Sayılı İYUK: Vatandaş İçin Okuma Rehberi
İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari davanın nerede, ne zaman ve nasıl açılacağını; mahkemenin incelemesini ve kanun yollarını düzenler. Maddeler, özel kanunlar ve geçiş hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
Rehberi okuyun İdari Davalar2575 Sayılı Danıştay Kanunu Rehberi
Danıştay Kanunu, Danıştayın kuruluşunu ve görevlerini düzenler. Danıştayın temyiz incelemesi yaptığı davalarla ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar birbirinden ayrılmalıdır.
Rehberi okuyun İdari Davalar2576 Sayılı Kanun: İdare, Vergi ve Bölge İdare Mahkemeleri
2576 sayılı Kanun, idare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kuruluş ve görev çerçevesini açıklar. Görevli mahkeme ile coğrafi olarak yetkili mahkeme farklı sorulardır.
Rehberi okuyun Kamu Personeli ve Memur Hukuku657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Rehberi
657 sayılı Kanun, genel memur statüsünün giriş, kariyer, hak, yükümlülük ve disiplin çerçevesini düzenler. Kamu kurumunda çalışan herkesin bütünüyle bu kanuna tabi olduğu kabul edilmemelidir.
Rehberi okuyun İmar ve Belediye Hukuku3194 Sayılı İmar Kanunu Rehberi
İmar Kanunu; planlama, parselasyon, yapılaşma, ruhsat ve imar yaptırımlarının temel çerçevesini düzenler. Plan notları, yönetmelikler ve özel alan kanunlarıyla birlikte uygulanır.
Rehberi okuyun Kamulaştırma Hukuku2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu Rehberi
Kamulaştırma Kanunu; kamu yararı, taşınmaz edinme, bedel, tescil ve acele süreçleri düzenler. Hukuka uygunluk itirazı ile bedel itirazının farklı yargı yollarına ait olması en önemli pratik ayrımdır.
Rehberi okuyun Kamu İhale Hukuku4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu Rehberi
4734 sayılı Kanun kamu alımlarında ihale sürecini; 4735 sayılı Kanun ise kapsamdaki ihale sözleşmelerini düzenler. Başvuru süreleri kısa olduğundan ihale usulü ve işlemin aşaması ilk anda belirlenmelidir.
Rehberi okuyun İdari DavalarVergi Mahkemesi ile İdare Mahkemesi Arasındaki Fark
Vergi mahkemesi, kanunun kendisine bıraktığı vergi ve bağlantılı mali uyuşmazlıklara bakar. İdare mahkemesiyle aynı şey değildir. Kamu idaresinin para istemesi, uyuşmazlığın mutlaka vergi davası olduğu anlamına gelmez.
Rehberi okuyun İdari DavalarKesin ve Yürütülmesi Zorunlu İdari İşlem
İptal davasında dava konusu işlemin hukuki durumu etkileyen, kesin ve icrai nitelikte olması aranır. Görüş, öneri ve hazırlık yazısı ile nihai karar aynı değildir. Kesinlik, kararın artık hiçbir yolla değiştirilemeyeceği anlamına gelmez.
Rehberi okuyun İdari DavalarTam Yargı Davasında Kişisel Hak İhlali
Tam yargı davasında idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkın doğrudan etkilenmesi gerekir. İptal davasındaki menfaat ilişkisiyle aynı ölçüt değildir. Zarar ve idari faaliyet arasındaki bağ ayrıca gösterilmelidir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİptal ve Tam Yargı Davası Birlikte Açılabilir mi?
İYUK m.12, idari işlemden doğan hak ihlalinde doğrudan tam yargı, iptal ve tam yargının birlikte açılması veya iptal sürecini izleyen tazminat seçenekleri sağlar. Doğru yol olayın ve zararın niteliğine göre seçilir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Başvuru Yolları ve Dava Süresine Etkileri
İdareden yeni işlem istemek, mevcut karara itiraz etmek ve zarar ödenmesini talep etmek farklı başvuru yollarıdır. Dilekçenin adı değil, içeriği, zamanı, makamı ve özel kanunu belirleyicidir.
Rehberi okuyun İdari DavalarZımni Ret: İdare Cevap Vermezse Ne Olur?
Zımni ret, kanunda belirlenen sürede cevap verilmemesine bağlanan hukuki sonuçtur. Her başvurunun cevapsız kalması aynı süreyi veya aynı dava yolunu doğurmaz; başvurunun m.10, m.11, m.13 veya özel kanun kapsamında oluşu belirlenir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Davada Ara Karar Ne Anlama Gelir?
Ara karar, mahkemenin dosyayı aydınlatmak veya yargılamayı yürütmek için verdiği karardır. Belge isteme veya bilirkişi incelemesi kararı, davanın kabul ya da reddedildiği anlamına gelmez.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Davada Keşif ve Teknik İnceleme
Keşif, uyuşmazlık konusu yer veya şeyin mahkemece incelenmesidir. İmar, parselasyon, kamulaştırma ve hizmet kusuru gibi teknik olaylarda bilirkişi incelemesiyle birlikte kullanılabilir.
Rehberi okuyun İdari Davalarİdari Davadan Sonra AİHM Başvurusu
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ulusal mahkemelerin her hukuki hatasını yeniden inceleyen genel bir temyiz mahkemesi değildir. Sözleşme kapsamındaki hak ihlali, etkili iç hukuk yollarının tüketilmesi ve kabul edilebilirlik koşulları aranır.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuMemura Verilen Uyarma Cezasına İtiraz
Uyarma cezası, genel memur disiplin sistemindeki en hafif yaptırım olsa da hukuki denetime tabidir. Aylıktan kesinti doğurmaması, özlük ve kariyer etkilerinin bulunmadığı anlamına gelmez.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuKınama Cezası ve Hukuki Başvuru
Kınama cezası, memurun görev veya davranışında kusurlu sayıldığının yazılı bildirimidir. Fiilin gerçekliği, hukuki nitelendirmesi ve savunma güvenceleri denetlenebilir. Cezanın mali kesinti içermemesi dava açılmasına engel değildir.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuAylıktan Kesme Cezası ve Kesilen Tutarın İadesi
Aylıktan kesme cezası, kanuni disiplin fiiline dayanarak aylıktan belirli oranda kesinti yapılmasıdır. Fiilin sübutu kadar ceza oranı, hesap matrahı ve gerekçe de incelenir. İptal ile tutarın iadesi talepleri birlikte değerlendirilebilir.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuKademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası
Kademe ilerlemesinin durdurulması, memurun kariyer ve mali ilerlemesini belirli süre etkileyen yaptırımdır. Yetkili disiplin kurulu süreci, fiilin unsurları, süre seçimi ve özel savunma koşulları incelenir.
Rehberi okuyun Disiplin HukukuDisiplin Cezası Özlük Dosyasından Silinir mi?
Disiplin cezasının belirli koşullarda özlük dosyasından silinmesi, cezanın mahkemece iptalinden farklıdır. Bekleme süresi, personelin davranışları ve yetkili makamın değerlendirmesi 657 m.133 ve özel rejime göre incelenir.
Rehberi okuyun