İdare mahkemesi, özel olarak başka mercie bırakılmayan idari davalarda genel görevli mahkemedir. Vergi mahkemesinin görev alanı ise 2576 sayılı Kanun ve özel düzenlemelerle belirlenir.
İdare mahkemesinde hangi davalar görülür?
Kamu personeli, imar, ruhsat ve eğitim işlemleri gibi farklı alanlardaki iptal davaları ile idari sorumluluğa ilişkin tam yargı davaları idare mahkemesinde görülebilir. Ancak bu başlıkların her birinde özel görev kuralları kontrol edilmelidir. Mahkemenin görevi, işlemin adından çok hukuki niteliğiyle belirlenir.
Mahkemeler hukuka uygunluk denetimi yapar. İdarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde onun yerine işlem tesis edemez. Bu sınırlama, takdir yetkisinin denetimsiz olduğu anlamına gelmez; kamu yararı, eşitlik ve ölçülülük yargısal denetimde önemlidir.
Vergi mahkemesiyle ayrım
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ile ilgili zam ve cezalar ve kanundaki diğer görevler vergi mahkemesi alanını oluşturur. “Ödeme talebi var” denilerek bütün alacak ve ceza uyuşmazlıkları vergi mahkemesine yönlendirilemez.
Bu site vergi hukukunun bütün alt konularını tekrar üretmek yerine görev ve usul bağlantısını açıklar. Vergi tarhı, ödeme emri, iade veya gümrük gibi konularda işlemin dayanağı ve özel süreler ayrıca ele alınmalıdır.
Tek hâkim, kurul ve yargılama
Bazı davalar kanuni parasal sınırlar ve dava türüne göre tek hâkimle görülebilir. Parasal sınırlar yıllara ve uygulanacak geçiş hükümlerine göre değişebildiğinden eski bir rakamın sürekli geçerli olduğu kabul edilmemelidir. Aynı şekilde kanun yolunun açık olup olmadığı ayrı bir sorudur.
Yargılama çoğunlukla yazılı yürür. Mahkeme resen araştırma yapabilir, ara kararla belge isteyebilir ve gerektiğinde keşif veya bilirkişiye başvurabilir. Davacı buna güvenerek elindeki delilleri sunmayı ihmal etmemelidir.
Dosyayı takip ederken
Davanın açıldığı mahkeme, esas numarası, tebligat kayıtları, savunma ve ara karar süreleri birlikte izlenir. Mahkemeden gelen “dilekçe ret”, “gönderme”, “YD ret” ve “davanın reddi” kararları farklı sonuçlar doğurur. Her belgenin neyi karara bağladığı okunmadan dosyanın bittiği veya kazanıldığı söylenemez.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.