Özel süre yoksa idare mahkemesi ve Danıştayda genel dava süresi 60, vergi mahkemesinde 30 gündür. Başlangıç, özel başvuru, tatil ve tebligat kuralları kontrol edilmeden yalnız gün ekleyerek güvenli sonuç bulunamaz.
Önce süre rejimini belirleyin
İYUK m.7 genel dava açma sürelerini düzenler. Bu süreler özel kanunda farklı bir süre yoksa uygulanır. İhale işlemleri ve merkezi/ortak sınavlar gibi bazı konularda İYUK’un kendi içinde özel usuller de vardır. Kararın bir kamu kurumundan gelmesi, doğrudan 60 gün hesabına başlanması için yeterli değildir.
Süre aşımı mahkemece resen incelenir. Dosyanın haklı görülmesini sağlayabilecek güçlü delillerin bulunması, dava süresinin göz ardı edileceği anlamına gelmez. Bu nedenle içerik incelemesinden önce veya onunla birlikte ayrı bir süre çizelgesi oluşturmak gerekir.
Başlangıç günü
Kural olarak süre, yazılı bildirimi izleyen gün başlar. Tebliğ günü sayılmaz; ertesi gün birinci gündür. İşlem tarihi, evrak kayıt tarihi ve tebliğ tarihi farklı olabilir. Düzenleyici işlemlerde ilan, ilan usulleri ve uygulama işlemiyle birlikte dava imkanları ayrıca incelenir.
Usulsüz tebligat ve öğrenme durumları somut olay değerlendirmesi gerektirir. “Tebligat yoksa süre hiçbir koşulda başlamaz” yaklaşımı güvenli değildir. Erişilen belge, yapılan başvuru veya başka bir işlem öğrenmenin belirlenmesinde tartışılabilir.
Tatiller süreye dahil midir?
İYUK m.8 uyarınca tatil günleri süreye dahildir. Sürenin son günü tatile rastlarsa izleyen çalışma gününün sonuna uzama kuralı uygulanır. Kanunda yazılı sürelerin çalışmaya ara verme dönemine rastlayan bitişleri için ayrıca yedi günlük uzama hükmü vardır. Her idari başvuru süresine aynı tatil kuralı uygulanmaz.
Özel kanun süreleri, merkezi sınav usulü, yarım gün tatilleri, bölgesel olağanüstü süre düzenlemeleri ve mahkemenin verdiği süreler ayrı kontrol edilmelidir. Tatilin bütün ara günleri için takvime ekleme yapılmaz; esas mesele son günün niteliğidir.
İdari başvurunun etkisi
İYUK m.11 kapsamında geçerli ve zamanında başvuru dava süresini durdurabilir. Başvurudan önce geçen kısım korunur; ret veya zımni ret sonrası kalan günler sayılır. İYUK m.10’daki yeni işlem talebi ve özel itirazlar bu kuralla özdeş değildir.
- İşlemin tarih ve sayısını kaydedin.
- Tebligatın ulaştığı ve hukuken gerçekleştiği tarihleri ayırın.
- Başvuru tarihini ve makamını belirleyin.
- Açık ret ile zımni ret ihtimallerini ayrı hesaplayın.
- Özel kanun ve son gün tatil kontrolünü yapın.
Varsayımsal hesap ve araç
Usulüne uygun fiziki tebligatın 1 Eylül’de yapıldığı ve yalnız 60 günlük genel sürenin uygulandığı varsayımında ilk gün 2 Eylül’dür. Son gün bulunurken takvim, yıl ve tatiller ayrıca kontrol edilir. Aynı tarihin UETS’e ulaşma tarihi olması hesabı değiştirir.
Sitedeki süre ön kontrolü yalnız desteklediği genel senaryolarda hesap üretir. Önceden idari başvuru, özel kanun veya belirsiz tebligat varsa otomatik son gün üretmek yerine ayrıca inceleme gerektiğini gösterir. Bu sonuç, başvurunun usulüne uygun yapılmış sayılması anlamına gelmez.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.