Kolluk faaliyetinden doğan zararlarda idari kolluk, adli kolluk ve özel tazminat rejimleri ayrılmalıdır. Yakalama, gözaltı veya tutuklamaya ilişkin her talep idari tam yargı davası değildir.
Faaliyetin niteliği
Kamu düzenini koruma ve önleme faaliyeti ile suçun soruşturulmasına ilişkin adli faaliyet farklı hukuki rejimlere bağlı olabilir. Tedbirin amacı, karar veren makam ve olayın aşaması incelenir. Aynı kolluk biriminin görev yapması bütün eylemlerin aynı nitelikte olduğu anlamına gelmez.
Koruma tedbirleri nedeniyle tazminatta ceza muhakemesi mevzuatındaki özel yollar söz konusu olabilir. Bu yolların koşulları ve süreleri İYUK m.13 sisteminden ayrı değerlendirilir. Araçta bu ayrım için kesin mahkeme yerine kapsam kontrolü sunulur.
Güç kullanma ve hizmetin işleyişi
Müdahalenin kanuni dayanağı, gerekliliği, ölçülülüğü, uyarı ve alternatiflerin değerlendirilmesi araştırılır. Yaralanma, mala zarar veya üçüncü kişinin etkilenmesi yönünden farklı sorumluluk esasları gündeme gelebilir. Faaliyetin hukuka uygun olması bazı özel risk sorumluluğu tartışmalarını tamamen ortadan kaldırmayabilir.
Delillerin önemi
Olay ve müdahale tutanakları, sağlık raporu, kamera kayıtları, tanıklar ve ilgili adli dosya kararları korunur. Yaralanmanın zamanı ve müdahaleyle ilişkisi somutlaştırılır. Hukuka uygun yöntemlerle kayıt talep edilir; delil tespiti ihtiyacı gecikmeden değerlendirilir.
Süre ve talepler
İdari eylem tazminatı, özel koruma tedbiri tazminatı ve ceza/disiplin şikâyeti birbirinin yerine geçmez. Bir yola başvurulması diğerinin süresini her durumda durdurmaz. Maddi zarar, tedavi ve gelir kaybı ile manevi talep ayrı gerekçelendirilir.
Davalı idarenin ve görevli yargının belirlenmesi olayın niteliğine dayanır. Sadece personelin adını veya kurum logosunu bilmek doğru tazminat yolunu seçmek için yeterli olmayabilir.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.