Bazı durumlarda idarenin sorumluluğu hizmet kusuru gösterilmeksizin gündeme gelebilir. Risk ilkesi ve kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi esaslar özel koşullara bağlıdır; idarenin kusursuz sorumluluğu her zarar için otomatik tazminat anlamına gelmez.
Risk ilkesi
İdarenin tehlikeli faaliyet veya araçlarıyla bağlantılı özel riskin gerçekleşmesi, kusurdan bağımsız sorumluluk tartışması doğurabilir. Faaliyetin niteliği, riskin hizmete özgülüğü, zarar görenin konumu ve nedensellik bağı değerlendirilir. Kamu görevlisinin hizmet sırasında karşılaştığı risklerde özel sosyal güvenlik ve tazminat düzenlemeleri de birlikte incelenir.
Risk sorumluluğu, olayla hizmet arasındaki bağı araştırma gereğini her durumda ortadan kaldırmaz. Zararın tamamen farklı bir sebepten doğması veya özel kanunun farklı rejim kurması sonucu etkileyebilir.
Kamu külfetleri karşısında eşitlik
Hukuka uygun bir kamu faaliyeti bazı kişilere toplumun diğer üyelerine göre özel ve olağan dışı bir yük yüklüyorsa denkleştirme tartışması gündeme gelebilir. Faaliyetin hukuka uygun olması her türlü tazminat ihtimalini dışlamaz. Ancak genel ve herkesçe katlanılan etkilerle belirli kişide yoğunlaşan özel zarar ayrılmalıdır.
Sosyal risk
Toplumsal nitelikte belirli risklerin zararlarına ilişkin sosyal risk yaklaşımı, özel kanuni giderim mekanizmalarıyla birlikte değerlendirilir. Terör ve terörle mücadeleden doğan zararlar gibi alanlarda özel başvuru ve tazmin hükümleri bulunabilir. Sosyal risk kavramı, fail veya sebep belirlenemeyen her olayda idareyi ödeme yükümlüsü kılan genel formül değildir.
Talep ve belgeler
Faaliyet, olay, zarar ve hizmet ilişkisi somutlaştırılır. Özel kanuna göre daha önce ödeme veya başvuru yapılmışsa belgeler sunulur; aynı zarar için mükerrer giderimden kaçınılır. Maddi zarar kalemleri ve manevi talebin dayanağı ayrı açıklanır.
Hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk ihtimalleri dosyanın özelliklerine göre alternatif hukuki değerlendirmeler olarak tartışılabilir. Dava türü, ön başvuru ve süre yine korunmalıdır. Hukuki sebebin farklı adlandırılması geçmiş süreyi kendiliğinden yenilemez.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.