Parselasyon, düzenleme alanındaki taşınmazların imar planına uygun parseller hâline getirilmesidir. Düzenleme ortaklık payı, dağıtım, tahsis ve askı işlemleri teknik belgelerle incelenir. Tapuda değişiklik yapılması, dayanak idari işlemi yargısal denetim dışında bırakmaz.
İşlem dosyasının parçaları
Encümen veya yetkili makam kararı, düzenleme sınırı, hesap cetvelleri, dağıtım cetveli, parselasyon paftası ve askı belgeleri birlikte okunur. Eski parselin alanı ile yeni tahsis edilen alan arasındaki fark tek başına hukuka aykırılığı göstermez; kesintinin dayanağı ve dağıtım yöntemi araştırılır.
Düzenleme ortaklık payının hangi kamusal ihtiyaçlar için ve hangi oranla alındığı, daha önce kesinti yapılıp yapılmadığı ve güncel kanuni sınırlar kontrol edilir. Farklı tarihlerdeki uygulamalara eski oranları aktarmak hata olabilir.
Dağıtım ve tahsis adaleti
Yeni parselin konumu, imar hakkı, hisseli veya müstakil oluşu ve eski yere mümkün olduğunca yakın tahsis ilkesi önemlidir. Teknik zorunluluklar idarenin takdirini etkileyebilir; fakat dağıtım açıklanabilir olmalıdır. Sadece metrekare eşitliği taşınmazın değer ve kullanım farklarını her durumda karşılamaz.
Örneğin yol cephesindeki müstakil parselin, gerekçesi gösterilmeden uzak bir konumda çok hisseli parsele dönüştürülmesi hâlinde tahsis seçenekleri ve teknik zorunluluklar araştırılır. Her hisseli tahsis kendiliğinden hukuka aykırı değildir.
İptal davası ve süre
Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine ilişkin özel yetki kuralı değerlendirilir. Askı ilanı, kişisel tebligat, öğrenme ve idari itirazın etkisi parselasyonun tabi olduğu düzenlemeye göre belirlenir. Tapu kaydının öğrenildiği tarihten hareketle sürenin mutlaka o gün başladığı varsayılmamalıdır.
İptalden sonraki uygulama
İptal kararı, idarenin hukuka uygun yeni düzenleme yapmasını gerektirebilir. İmar uygulamasının geri dönüşü ile tapu kaydına ilişkin adli talepler birbirinden ayrılmalıdır. İptal davası dilekçesinde doğrudan bütün tapu uyuşmazlığının çözüleceği varsayımı görev sorunu doğurabilir.
Malik, eski-yeni tapu kayıtlarını, çapları, uygulama cetvellerini ve varsa satış/imar durum belgelerini toplamalıdır. Bilirkişi raporundaki hesaplar bu veriler üzerinden denetlenir.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.