İdare Hukukunda Sık Sorulan Sorular

İptal davası, kesin ve icrai bir idari işlemin hukuka uygunluğunun mahkemece denetlenmesini sağlar. Menfaati ihlal edilen kişi, görevli ve yetkili mahkemeye süresi içinde başvurmalıdır. Dava açılması işlemin yürütmesini kural olarak durdurmaz. Ayrıntılı rehber

Tam yargı davası, idarenin işlem veya eylemi nedeniyle kişisel hakkı doğrudan ihlal edilen kişinin zararının giderilmesini amaçlar. İşlemden doğan zarar ile idari eylemden doğan zarar için başvuru ve süre kuralları aynı değildir. Ayrıntılı rehber

Yürütmenin durdurulması, dava sürerken idari işlemin uygulanmasına geçici olarak engel olan yargısal korumadır. Genel kuralda açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar koşulları birlikte aranır. YD kararı davanın esastan kazanıldığı anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

İdari işlem, idarenin kamu gücü kullanarak hukuki sonuç doğuran irade açıklamasıdır. İptal davasında belgenin adı değil, tamamlanmış ve kişinin hukuki durumunu etkileyen bir karar olup olmadığı önemlidir. Ayrıntılı rehber

İdari eylem, kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında gerçekleşen fiilî faaliyet veya ihmal olabilir. İdari eylemden doğan zarar ile bir başvurunun cevapsız bırakılması farklı usul yollarına tabidir. Ayrıntılı rehber

İptal davasında işlemle hukuken korunabilir bir menfaat bağı; tam yargı davasında ise idari faaliyet nedeniyle kişisel hakkın doğrudan ihlali aranır. Bu iki ölçüt birbirinin yerine kullanılmaz. Ayrıntılı rehber

Özel süre yoksa idare mahkemesi ve Danıştayda genel dava süresi 60, vergi mahkemesinde 30 gündür. Başlangıç, özel başvuru, tatil ve tebligat kuralları kontrol edilmeden yalnız gün ekleyerek güvenli sonuç bulunamaz. Ayrıntılı rehber

7201 sayılı Kanun m.7/a kapsamındaki elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Ulaşma, okuma ve hukuken tebliğ tarihleri farklı kayıtlardır. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda çalışmaya ara verme genel olarak 20 Temmuz–31 Ağustos dönemidir. İYUK’ta yazılı sürelerin bitişi bu döneme rastlarsa m.8/3 uyarınca uzama gündeme gelir. Her özel kanun veya idari başvuru süresi bu kurala tabi değildir. Ayrıntılı rehber

İYUK m.10, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılmasını istemek için başvuru yoludur. Genel rejimde 30 gün cevap verilmemesi zımni ret doğurur; kesin olmayan cevap ve geç cevap için ayrı hükümler bulunur. Ayrıntılı rehber

İYUK m.11 koşullarını taşıyan, dava süresi içinde yapılmış üst makam başvurusu işleyen süreyi durdurabilir. Ret veya 30 günlük zımni ret sonrasında önceki günler hesaba katılarak kalan süre işler. Ayrıntılı rehber

Görev, uyuşmazlığa hangi yargı kolu ve mahkeme türünün; yetki ise hangi yerdeki mahkemenin bakacağını belirler. Kamu kurumunun taraf olması, tek başına idari yargı ve kurum merkezindeki mahkeme sonucunu doğurmaz. Ayrıntılı rehber

İdare mahkemesi, özel olarak başka mercie bırakılmayan idari davalarda genel görevli mahkemedir. Vergi mahkemesinin görev alanı ise 2576 sayılı Kanun ve özel düzenlemelerle belirlenir. Ayrıntılı rehber

Bölge idare mahkemeleri, kanunda açık tutulan istinaf yoluyla idare ve vergi mahkemesi kararlarını denetler. Bölge idare mahkemesi ile bölge adliye mahkemesi farklı yargı kollarına aittir. Ayrıntılı rehber

Danıştay, idari yargıda hem temyiz mercii hem kanunda sayılan bazı işlemler için ilk derece mahkemesidir. İdare mahkemesinde açılan her dosya otomatik olarak Danıştaya gitmez. Ayrıntılı rehber

Genel rejimde istinafa açık idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren 30 günlük başvuru süresi bulunur. Dava türü, parasal sınırlar ve özel yargılama usulleri nedeniyle istisnalar vardır. Ayrıntılı rehber

Temyiz yolu İYUK m.46’da sayılan kararlar ve özel usuller çerçevesinde açılır. Genel temyiz süresi 30 gün olmakla birlikte özel yargılamalarda farklı süreler vardır. Her istinaf kararı temyiz edilemez. Ayrıntılı rehber

Güncel istinaf sisteminde karar düzeltme olağan ve genel bir ek kanun yolu değildir. Ancak İYUK geçici m.8 kapsamındaki eski dosyalarda önceki kanun yolu rejiminin uygulanması devam edebilir. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda yazılı yargılama ve resen araştırma esastır. Mahkeme belge isteyebilir, teknik konuda keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Tarafların delilleri açıklama ve zamanında sunma sorumluluğu devam eder. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda yargılama esas olarak yazılıdır; kanundaki koşullarla duruşma yapılabilir. İlk derece, istinaf ve temyizde duruşma rejimleri aynı değildir. Ayrıntılı rehber

Genel kuralda idare, esas ve YD kararlarının gereğini gecikmeksizin ve İYUK m.28’deki sınır içinde yerine getirir. 2026’da bazı göreve iade sonucunu doğuran davalar için nihai kararın kesinleşmesine bağlı özel düzenleme getirilmiştir. Ayrıntılı rehber

Bireysel başvuru, idari davanın yeniden görülmesini sağlayan genel bir temyiz değildir. Anayasa ve AİHS ortak koruma alanındaki bir hakkın ihlali, olağan yolların tüketilmesi ve özel süre koşulları incelenir. Ayrıntılı rehber

Memurluğa girişte genel şartlar, ilanın özel koşulları ve adaylık süreci birlikte değerlendirilir. Sınavda başarılı olmak her durumda koşulsuz atanma hakkı vermez; buna karşılık idare de adayları sonradan oluşturduğu veya eşit uygulamadığı ölçütlerle eleyemez. Ayrıntılı rehber

Atanmama işleminin denetiminde başvuru koşulları, başarı sıralaması, kadro durumu ve idarenin açıkladığı sebep araştırılır. İdarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır; mahkeme ise idare yerine doğrudan personel seçimi yapmaz. Ayrıntılı rehber

Tayin uyuşmazlığında hizmet ihtiyacı ile kişinin aile, sağlık ve diğer hukuken korunan mazeretleri birlikte değerlendirilir. Bir görevlendirmenin istenmemesi tek başına iptal sebebi değildir; işlemin dayanağı, gerekçesi ve somut etkileri incelenir. Ayrıntılı rehber

Kurumlar arası nakilde geçilecek kurumun kabulü kadar mevcut kurumun muvafakati ve ilgili statü koşulları da önemlidir. Muvafakat verilmemesi yargısal denetime açık olabilir; ancak başka kuruma geçme talebi mutlak ve koşulsuz bir hak değildir. Ayrıntılı rehber

Geçici görevlendirme, kanuni dayanağı ve hizmet ihtiyacı bulunan sınırlı bir görev düzenlemesidir. Süresi, görev tanımı, yer ve kişinin statüsü birlikte incelenir. Sürekli yer değişikliğinin geçici görevlendirme adıyla yapılması denetim konusu olabilir. Ayrıntılı rehber

Görevde yükselme ve unvan değişikliği işlemlerinde ilan koşulları, sınav sistemi ve adayların eşit değerlendirilmesi belirleyicidir. Başarı puanı, kadro sayısı ve atama sırası birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

Sözlü sınav, yalnızca kurulun kanaatiyle açıklanabilecek denetimsiz bir alan değildir. Ölçütlerin önceden belirli olması, puanlamanın kayıtlarla açıklanabilmesi ve adayların eşit koşullarda değerlendirilmesi gerekir. Ayrıntılı rehber

Kamu personelinin mali hakları statü, unvan, derece, kademe ve fiilen yerine getirilen göreve bağlı olarak değişebilir. Eksik ödemenin hangi idari işlemden kaynaklandığı ve hangi dönemler için istendiği açıkça belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Görevden uzaklaştırma, soruşturmanın veya kamu hizmetinin korunmasına yönelik ihtiyati tedbirdir; disiplin cezasıyla aynı değildir. Tedbirin sebebi, devam gerekliliği, gözden geçirilmesi ve mali haklara etkisi ayrı ayrı incelenir. Ayrıntılı rehber

İstifa, memurun görevden ayrılma iradesine; çekilmiş sayılma ise kanunda belirlenen davranışlara bağlanan idari sonuca dayanır. İşlemin adı, irade açıklaması ve devamsızlık kayıtları birlikte incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

Göreve iade sürecinde mahkeme kararının hükmü ve gerekçesi, idareye tebliği ve personelin tabi olduğu özel hükümler birlikte değerlendirilir. İptal kararının uygulanması ile geçmiş mali kayıpların ödenmesi ayrı takip gerektirebilir. Ayrıntılı rehber

Memur disiplin cezasının iptalinde fiilin ispatı kadar soruşturma usulü, savunma hakkı, yetki, zamanaşımı ve ölçülülük de incelenir. İtiraz ile dava farklı yollardır. Disiplin cezasına karşı dava açılması cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Ayrıntılı rehber

Disiplin soruşturması, isnat edilen fiilin ve kişinin sorumluluğunun araştırıldığı süreçtir. Muhakkikin raporu çoğu durumda cezanın kendisi değildir. Dava konusu nihai işlem ile hazırlık işlemleri ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

Savunma hakkı, yalnızca bir dilekçe verme fırsatından ibaret değildir. İsnadın anlaşılır biçimde bildirilmesi, yeterli hazırlık süresi ve ilgili delillere erişimle anlam kazanır. 657 sayılı Kanun kapsamında savunma için yedi günden az süre verilemez. Ayrıntılı rehber

Disiplin zamanaşımında fiilin öğrenilmesinden başlayan soruşturmaya başlama süresiyle fiil tarihinden başlayan ceza verme süresi ayrılır. Mahkemece iptal edilen ceza sonrasında yeniden işlem yapılması ise güncel özel düzenleme ve iptal gerekçesiyle birlikte incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

Disiplin yaptırımı kişiye ait ve ispatlanmış fiile dayanmalı, kanuni çerçevede verilmeli ve fiille orantılı olmalıdır. Aynı olayın ceza yargılamasına da konu olması, disiplin sürecini otomatik olarak yasaklamaz. Ayrıntılı rehber

Devlet memurluğundan çıkarma en ağır genel memur disiplin cezasıdır. Yetkili yüksek disiplin kurulu, fiilin unsurları, özel savunma güvenceleri ve ölçülülük ayrıntılı incelenmelidir. Kamu görevinden çıkarma adı taşıyan her işlem aynı kanuna tabi değildir. Ayrıntılı rehber

İşyerindeki her anlaşmazlık mobbing değildir. Sistematik ve süreklilik gösteren yıldırma iddiası; görev, atama, disiplin ve çalışma koşullarına ilişkin somut işlemlerle birlikte değerlendirilir. Her işlemin kendi dava süresi korunmalıdır. Ayrıntılı rehber

Olumsuz güvenlik soruşturması, göreve almama veya ilişik kesme işleminin dayanağı olabilir. Yargısal inceleme; verinin doğruluğu, kişiye aidiyeti, güncelliği, görevle bağlantısı ve kararın gerekçesi üzerinden yürütülür. Aile bireyine ait kayıt veya soyut bilgi otomatik ret gerekçesi gibi ele alınmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Adli sicil belgesi ile arşiv araştırması aynı şey değildir. Adli sicil kaydının bulunmaması, 7315 sayılı Kanun kapsamında araştırılabilecek bütün bilgilerin bulunmadığı anlamına gelmez. Araştırmanın kapsamı ve bilginin değerlendirilmesi yine kanuni sınırlar içindedir. Ayrıntılı rehber

Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları aynı hukuki sonucu doğurmaz. Güvenlik soruşturmasında kararın adı kadar gerekçesi, kesinleşme durumu ve dayanak olguların görevle bağlantısı da değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

İmar planının hukuka uygunluğu şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve üst ölçekli planlarla uyum üzerinden incelenir. Askı ilanı, itiraz, uygulama işlemi ve dava süresi birbirine bağlı fakat ayrı aşamalardır. Ayrıntılı rehber

Parselasyon, düzenleme alanındaki taşınmazların imar planına uygun parseller hâline getirilmesidir. Düzenleme ortaklık payı, dağıtım, tahsis ve askı işlemleri teknik belgelerle incelenir. Tapuda değişiklik yapılması, dayanak idari işlemi yargısal denetim dışında bırakmaz. Ayrıntılı rehber

Yapı ruhsatı inşaata, yapı kullanma izin belgesi ise tamamlanan yapının kullanımına ilişkin farklı işlemlerdir. Ruhsat reddi, iptali veya kullanım izni verilmemesi kendi gerekçesi ve dayanak plan/proje koşullarıyla incelenir. Ayrıntılı rehber

Yıkım kararında yapı tatil tutanağı, aykırılığın somut tespiti, yetkili makam ve yasal süreç incelenir. İptal davası açılması yıkımı kendiliğinden durdurmaz; koşulları varsa yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir. Ayrıntılı rehber

İmar para cezasında yapıdaki aykırılık, yaptırımın muhatabı, alan hesabı, yapı sınıfı ve artırım sebepleri ayrı ayrı incelenir. 3194 sayılı Kanunun özel hükümleri nedeniyle genel kabahat başvuru yoluyla karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu ile taşınmaz bedelinin belirlenmesi farklı yargı yollarına tabidir. Kamulaştırma kararının iptali idari yargıda; bedel tespiti ve tescil ise kural olarak adli yargıda incelenir. Hukuki el atma dosyalarında güncel mevzuat ve geçiş dönemi ayrıca kontrol edilmelidir. Ayrıntılı rehber

Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazın kanuni usulle edinilmesidir. Kamu yararı kararı, kamulaştırma kararı, satın alma görüşmesi ve bedel/tescil süreci birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

Acele kamulaştırma, olağan sürecin bütününden bağımsız ve sınırsız bir mülkiyet edinme yöntemi değildir. Acelelik kararının hukuki dayanağı ve gerçek gerekliliği ile mahkemece yürütülen acele el koyma aşaması birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

İdarenin taşınmazı fiilen kullanması ile imar planında uzun süre kamu hizmetine ayırarak kullanımını kısıtlaması farklı durumlardır. Fiilî el atma ve hukuki el atma ayrımı, görevli yargı ve talebin niteliği açısından belirleyicidir. Ayrıntılı rehber

Kamulaştırma bedeli; taşınmazın niteliği, konumu, kullanım durumu ve kanuni değerleme ölçütleriyle belirlenir. İdarenin teklif ettiği tutar ile mahkemenin bilirkişi incelemesi sonunda belirleyeceği bedel aynı olmak zorunda değildir. Ayrıntılı rehber

Üniversite öğrencisinin disiplin cezasında fiilin kanuni dayanağı, soruşturma, savunma, yetki ve ölçülülük incelenir. Eğitimden uzak kalmanın somut etkileri YD talebinde açıklanabilir. Eski tarihli yönetmelik metinleriyle güncel kanuni rejim karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Not uyuşmazlığı, maddi hesap hatası ile akademik değerlendirme hatası olarak ayrılabilir. Kayıt silme ise eğitim statüsünü sona erdiren ayrı bir işlemdir. Üniversitenin yönetmelikleri, takvimi ve öğrenciye yapılan bildirimler birlikte incelenir. Ayrıntılı rehber

Geçiş başvurularında kontenjan, puan, program eşdeğerliği, başarı ve ilan koşulları birlikte değerlendirilir. Yatay geçiş ile merkezi sınava dayalı dikey geçiş aynı usul ve ölçütlere tabi değildir. Ayrıntılı rehber

Yurt dışı yükseköğretim diplomasının tanınması ve denkliği farklı incelemelerdir. Kurumun tanınması, programın içeriği, öğrenimin fiilen nasıl yürütüldüğü ve başvuru tarihindeki kurallar birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Merkezi ve ortak sınavların belirli uyuşmazlıklarında İYUK m.20/B özel usulü uygulanır. Bu usulde dava açma süresi on gündür; genel altmış günlük süre, İYUK m.11 başvurusu ve adli tatil varsayımları otomatik kullanılamaz. Ayrıntılı rehber

Akademik atamada ilan koşulları, adayın bilimsel yeterliliği, jüri değerlendirmesi ve kurumun kadro kararı ayrı aşamalardır. Doçentlik unvanı kazanılması ile bir üniversitede doçent kadrosuna atanma aynı işlem değildir. Ayrıntılı rehber

Bilimsel etik incelemesi ile disiplin cezası ilişkili fakat farklı süreçlerdir. İntihal, veri kullanımı, yazarlık ve araştırma usulüne ilişkin iddialarda hangi kurulun hangi yetkiyle işlem yaptığı belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihale başvurularında idareye şikâyet ile Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ayrı aşamalardır. Süreler çok kısadır; öğrenme, tebliğ ve ihale takvimi birlikte izlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında yeterlik şartı, belge eksikliği, açıklama gereği ve yasaklılık birbirinden ayrılır. Düzeltilebilir bilgi eksikliği ile teklifin esasını değiştiren eksiklik aynı değildir. Ayrıntılı rehber

İhaleden yasaklama, tek bir ihalede teklifin reddinden farklı ve gelecekteki katılımı da etkileyen bir yaptırımdır. Kanuni dayanak, yetkili makam, fiilin kişiye/şirkete aidiyeti, kapsam ve süre incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, faaliyetin belirli koşullarda yürütülmesine ilişkin idari izindir. Başvuru reddi, ruhsat iptali ve kapatma işlemleri farklı gerekçelere dayanabilir. İşyeri türü ve özel faaliyet mevzuatı ilk aşamada belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Mühürleme veya faaliyetin durdurulması kararında kanuni dayanak, denetim tespiti, yetki ve ölçülülük incelenir. Mührün kaldırılması idari veya yargısal süreçle sağlanmalıdır; mühür bozarak faaliyete devam etmek ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir. Ayrıntılı rehber

Enerji, iletişim, finans ve diğer düzenlenmiş sektörlerde lisans ve izin uyuşmazlıkları özel kanunlara tabidir. Kurul kararı, lisans koşulu, para cezası ve faaliyet kısıtlaması aynı başvuru yoluna tabi olmayabilir. Ayrıntılı rehber

Her idari para cezası aynı mahkemeye götürülmez. Önce cezaya dayanak kanun ve özel başvuru hükmü incelenir. Kabahatler Kanununun genel rejiminde sulh ceza hâkimliği; özel kanunlarda ise idari yargı veya başka bir yol öngörülmüş olabilir. Ayrıntılı rehber

Bir idari yaptırımın hukuka uygunluğu, yetkili makamın somut fiili kanuni dayanakla ilişkilendirmesine bağlıdır. Tutanak resmî belge olsa da içeriği tartışılamaz değildir; delil ve hesapla denetlenebilir. Ayrıntılı rehber

Hizmet kusuru, kamu hizmetinin kuruluş veya işleyişindeki aksaklığa dayanır. Zararın tazmini için hizmetle ilgili kusur, gerçek zarar ve bunlar arasındaki nedensellik bağı birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Bazı durumlarda idarenin sorumluluğu hizmet kusuru gösterilmeksizin gündeme gelebilir. Risk ilkesi ve kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi esaslar özel koşullara bağlıdır; idarenin kusursuz sorumluluğu her zarar için otomatik tazminat anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Kamu hastanesinde sunulan sağlık hizmetinden doğan zararlar bakımından idarenin sorumluluğu ve tam yargı yolu değerlendirilebilir. Özel hastane, özel hekim ve farklı hizmet modelleriyle yargı yolu karıştırılmamalıdır. Olumsuz tedavi sonucu tek başına tıbbi kusur değildir. Ayrıntılı rehber

Kamu hizmetinden kaynaklandığı ileri sürülen zararda önce hizmeti yürütmekle görevli idare, olayın oluş biçimi ve özel yargı yolu hükümleri belirlenir. Belediyenin adı geçmesi tek başına sorumluluğu veya mahkemeyi kesinleştirmez. Ayrıntılı rehber

Yol bakım eksikliği nedeniyle meydana gelen trafik zararlarında, kamu idaresi davalı olsa bile 2918 sayılı Kanunun 110. maddesi uyarınca adli yargı görevli olabilir. Olayın trafik uyuşmazlığı niteliği ve talebin dayanağı belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Kolluk faaliyetinden doğan zararlarda idari kolluk, adli kolluk ve özel tazminat rejimleri ayrılmalıdır. Yakalama, gözaltı veya tutuklamaya ilişkin her talep idari tam yargı davası değildir. Ayrıntılı rehber

Tazminat hesabı, talep edilen her zarar kaleminin gerçekliğini ve idari faaliyetle bağlantısını göstermeyi gerektirir. Maddi zarar sayısal delillere; manevi tazminat ise ihlalin niteliği ve kişiye etkilerine göre değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşulları birlikte aranır. Bir koşulun güçlü olması diğerinin hiç açıklanmamasını telafi etmez. Ayrıntılı rehber

YD talebi, durdurulması istenen işlemi ve iki kanuni koşulu somut belgelerle açıklamalıdır. İptal davasının bütün metnini tekrar etmek yerine geçici korumayı gerekli kılan noktaların açıkça gösterilmesi yararlıdır. Ayrıntılı rehber

İlk YD kararının bütün idari davalarda verileceği sabit bir gün sayısı yoktur. Dosyanın hazırlanması, savunma, ara karar, teknik inceleme ve işlemin aciliyeti süreyi etkiler. Belirli günde karar veya kabul garantisi verilemez. Ayrıntılı rehber

Uygulanmakla etkisi tükenecek belirli idari işlemlerde, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere geçici YD verilebilir. Bu, bütün acil dosyalar için geçerli otomatik bir yol değildir; kanuni kapsam ve istisnalar vardır. Ayrıntılı rehber

Genel İYUK rejiminde YD hakkında verilen kararlara karşı tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. İtiraz mercii ve özel usullerde itirazın kapalı olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıntılı rehber

Vergi mahkemesi, kanunun kendisine bıraktığı vergi ve bağlantılı mali uyuşmazlıklara bakar. İdare mahkemesiyle aynı şey değildir. Kamu idaresinin para istemesi, uyuşmazlığın mutlaka vergi davası olduğu anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

İptal davasında dava konusu işlemin hukuki durumu etkileyen, kesin ve icrai nitelikte olması aranır. Görüş, öneri ve hazırlık yazısı ile nihai karar aynı değildir. Kesinlik, kararın artık hiçbir yolla değiştirilemeyeceği anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Tam yargı davasında idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkın doğrudan etkilenmesi gerekir. İptal davasındaki menfaat ilişkisiyle aynı ölçüt değildir. Zarar ve idari faaliyet arasındaki bağ ayrıca gösterilmelidir. Ayrıntılı rehber

İYUK m.12, idari işlemden doğan hak ihlalinde doğrudan tam yargı, iptal ve tam yargının birlikte açılması veya iptal sürecini izleyen tazminat seçenekleri sağlar. Doğru yol olayın ve zararın niteliğine göre seçilir. Ayrıntılı rehber

İdareden yeni işlem istemek, mevcut karara itiraz etmek ve zarar ödenmesini talep etmek farklı başvuru yollarıdır. Dilekçenin adı değil, içeriği, zamanı, makamı ve özel kanunu belirleyicidir. Ayrıntılı rehber

Zımni ret, kanunda belirlenen sürede cevap verilmemesine bağlanan hukuki sonuçtur. Her başvurunun cevapsız kalması aynı süreyi veya aynı dava yolunu doğurmaz; başvurunun m.10, m.11, m.13 veya özel kanun kapsamında oluşu belirlenir. Ayrıntılı rehber

Ara karar, mahkemenin dosyayı aydınlatmak veya yargılamayı yürütmek için verdiği karardır. Belge isteme veya bilirkişi incelemesi kararı, davanın kabul ya da reddedildiği anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Keşif, uyuşmazlık konusu yer veya şeyin mahkemece incelenmesidir. İmar, parselasyon, kamulaştırma ve hizmet kusuru gibi teknik olaylarda bilirkişi incelemesiyle birlikte kullanılabilir. Ayrıntılı rehber

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ulusal mahkemelerin her hukuki hatasını yeniden inceleyen genel bir temyiz mahkemesi değildir. Sözleşme kapsamındaki hak ihlali, etkili iç hukuk yollarının tüketilmesi ve kabul edilebilirlik koşulları aranır. Ayrıntılı rehber

Uyarma cezası, genel memur disiplin sistemindeki en hafif yaptırım olsa da hukuki denetime tabidir. Aylıktan kesinti doğurmaması, özlük ve kariyer etkilerinin bulunmadığı anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Kınama cezası, memurun görev veya davranışında kusurlu sayıldığının yazılı bildirimidir. Fiilin gerçekliği, hukuki nitelendirmesi ve savunma güvenceleri denetlenebilir. Cezanın mali kesinti içermemesi dava açılmasına engel değildir. Ayrıntılı rehber

Aylıktan kesme cezası, kanuni disiplin fiiline dayanarak aylıktan belirli oranda kesinti yapılmasıdır. Fiilin sübutu kadar ceza oranı, hesap matrahı ve gerekçe de incelenir. İptal ile tutarın iadesi talepleri birlikte değerlendirilebilir. Ayrıntılı rehber

Kademe ilerlemesinin durdurulması, memurun kariyer ve mali ilerlemesini belirli süre etkileyen yaptırımdır. Yetkili disiplin kurulu süreci, fiilin unsurları, süre seçimi ve özel savunma koşulları incelenir. Ayrıntılı rehber

Disiplin cezasının belirli koşullarda özlük dosyasından silinmesi, cezanın mahkemece iptalinden farklıdır. Bekleme süresi, personelin davranışları ve yetkili makamın değerlendirmesi 657 m.133 ve özel rejime göre incelenir. Ayrıntılı rehber